Tiếp cận lịch sử hiệu sách. Nguồn gốc của “hiệu sách” Nhật Bản.

sakurabooks.vn

sakurabooks.vn
sakurabooks.vn sakurabooks.vn

Tiếp cận lịch sử hiệu sách. Nguồn gốc của “hiệu sách” Nhật Bản.

 

Nguồn gốc hiệu sách là ở Kyoto
Đầu tiên, từ “Honya” (hiệu sách) là để nói tới m
ột người có tên Honya Shinshitsu. 
Shinshitsu đã xuất bản một cuốn sách mang tên “Kho báu cổ” ở Kyoto vào năm 1609, thời kỳ Edo. “Kho báu cổ” là một cuốn sách ghi chép lại thơ ca Trung Quốc từ thời Hán tới thời Tống. 
Năm 1609 chính là khoảng thời gian bắt đầu của mạc phủ Edo. 
Bởi sự xuất hiện của Shinshitsu, văn hóa “honya” đã bùng nổ ở Kyoto.
Khoảng 80 năm sau đó, đã có khoảng 400 hiệu sách được mở ra ở Nhật Bản mà trong đó, 90% hiệu sách đều ở Kyoto nên có thể nói, đó là nguồn gốc của hiệu sách.
Lúc bấy giờ, người ta chỉ có thể mua những cuốn sách trang bị kiến thức cho bản thân.
Bởi chỉ có sách cung cấp kiến thức… hẳn là con người thời Edo đều chăm học nhỉ?
Vậy thì, những cuốn sách giải trí bắt đầu có từ bao giờ?

Từ sách giáo dục tới sách giải trí
Khoảng giữa thời kỳ Edo, các hiệu sách ở cả vùng Edo cũng bắt đầu khởi sắc, trung tâm của xuất bản đã di chuyển từ Kyoto tới Edo.
Sau đó, từ khoảng giữa tới cuối thời Edo, sách giải trí dần dần xuất hiện.
Chúng được gọi là “Địa bản”, là những cuốn sách hướng về đại chúng được xuất bản ở Edo.
Sách địa bản là sách như thế nào?
Tôi xin giới thiệu một phần sách địa bản:
+ Sharebon (Sài lạc bổn) là những tựa sách viết về những chuyện thú vị kỳ lạ như những lời nói, hành động của khách và gái làng chơi ở các phố đèn đỏ như Yoshikawa. 
+ Kokeibon (Hoạt kê bổn): Là những tựa sách thú vị, kỳ lạ viết về sinh hoạt của người dân thành thị. 
+ Ninjobon (Nhân tình bổn): Là những tựa sách viết về mối quan hệ yêu đương trong sinh hoạt của người dân thành phố.
+ Sách bìa vàng: Những tựa sách giống như mẫu ban đầu của manga, phía trong có hình ảnh, hướng tới người lớn mang giọng điệu châm biếm.


Hiệu sách thời Edo là?
“Hiệu sách” có ở thời Edo có chút khác biệt so với “hiệu sách” bây giờ chúng ta biết. 
Nếu nhắc tới “hiệu sách”, chúng ta sẽ nghĩ tới một nơi bán sách, nhưng ở thời Edo, hiệu sách còn bao gồm cả việc “in ấn” và “bán sách”.
Hơn nữa, không chỉ bản thân mà cả xuất bản phẩm của người kinh doanh khác hay sách cũ cũng được cung cấp ở đây. 
Lúc bấy giờ, người ta thường in văn học, tranh và các bản viết tay khác trên gỗ khắc theo hướng ngược lại và được xuất bản dưới dạng bản in gỗ.
Việc phân chia “in ấn” và “buôn bán” bắt đầu từ thời Minh Trị, nhưng tới tận bây giờ, những hiệu sách vừa xuất bản vừa bán sách cũng vẫn còn tồn tại.
Xuất bản và hiệu sách có mối quan hệ sâu tới mức dù phân tách vẫn không thể tách rời nhỉ?
Văn hóa hiệu sách đã bùng nổ cả ở Edo
Từ giữa thời Edo, trung tâm của xuất bản đã di chuyển từ Kyoto tới Edo, nhưng cả ở Edo cũng có những người tạo nên cơ sở của xuất bản. 
Đó là hai người dưới đây:
+ Suharaya mohee: 
Một người được gọi là “Người tiên phong của ‘Shorin’ Edo”.
“Shorin” là nơi giống như hiệu sách bây giờ.
Bởi vì “Người tiên phong của ‘Shorin’ Edo” đã trở thành “Người tiên phong của hiệu sách ở Edo” nên nói chính xác, đó là người mở đầu cho hiệu sách ở Edo nhỉ?
Ở đó xuất bản những sách như bản đồ của Edo được gọi là “Kiriezu” hay niêm giám Samurai ghi chép tên, cấp bậc, gia huy của các Samurai được gọi là “Bukan”.
+ Tsutaya Juzaburo: 
Tên thân mật là Tsutaju.
Trái ngược với Suharaya Mohee bán sách mang tính hành chính thì Tsutaya Juzaburo lại xuất bản các sách Goraku Ukiyoe (tranh khắc gỗ thịnh hành thời Edo), sharebon hay sách bìa vàng..vv...
Ông còn xuất bản cả Ukiyoe nổi tiếng của Utamaro Kitagawa và Toshusai Sharaku và đưa chúng tới với công chúng.
Có thể nói ông rất giỏi trong việc theo đuổi trào lưu.
Suharaya Mohee, người tiên phong của hiệu sách ở Edo chuyên xuất bản sách mang tính hành chính còn Tútaya Juzaburo lại là người đưa đa số các nghệ sĩ đến với đại chúng bằng sự mẫn cảm với trào lưu thời đại.
Mong chờ hiệu sách sau này
Nguồn gốc của hiệu sách là Kyoto rồi tới Edo dưới thời Edo. 
Từ việc chỉ có sách cung cấp kiến thức, những hiệu sách thời Edo đã có sách Goraku và các thể loại mở rộng khác. Hiệu sách ngày nay còn bán cả lịch, văn phòng phẩm, CD... rồi cả các hiệu sách vui chơi hay các hiệu sách có thể ở lại qua đêm cũng xuất hiện.
Tôi đang rất mong chờ xem những hiệu sách sau này liệu có còn biến hóa ra sao.

 

Tin tức cùng danh mục


Đối tác


sakurabooks.vn

Công ty TNHH Sách Sakura

Sakurabooks - Kể câu chuyện về Nhật Bản

GPKD & MST: 0108887517 - Cấp ngày:05/09/2019
Nơi cấp: Sở kế hoạch và đầu tư thành phố Hà Nội
Người ĐDPL: Ông Trịnh Minh Tuấn (Giám đốc)

Trụ sở chính: Số 31, ngõ 150 Hoàng Công Chất, Phú Diễn, Q.Bắc Từ Liêm, Hà Nội

Hotline: 09.3464.1489

Thông tin

Fanpage

sakurabooks.vn
Facebook Zalo youtube linkin
scroll